Het AI Solution Development Framework: in 8 stappen van vraagstuk naar oplossing 

Door Mohana Srinivas Murthy 

AI krijgt steeds meer invloed op het werk van teams en afdelingen. AI ondersteunt medewerkers bij hun eigen taken, maar kan ook stappen in een werkproces uitvoeren. Dat verandert hoe je het werk organiseert en hoe je klanten helpt. Bij Adoptify zien we dat organisaties die mogelijkheden ontdekken en vaak direct beginnen met bouwen. De vraag welk probleem ze daarmee oplossen, blijft vaak liggen. Als een agent de oplossing is, wat is dan precies het probleem? 

Daarom ontwikkelden we bij Adoptify het AI Solution Development Framework. Deze aanpak helpt je eerst te onderzoeken wat je wilt verbeteren en welke rol AI daarin kan spelen. Daarna doorloop je de stappen om de oplossing te bouwen, te testen, in gebruik te nemen en te onderhouden. 

De focus met AI verschuift 

Veel medewerkers gebruiken AI inmiddels als een persoonlijke assistent. Ze laten een tekst schrijven, zoeken informatie of vatten een vergadering samen. Daarbij bepalen ze zelf wat ze met het resultaat doen. 

Wanneer AI taken voor een team of afdeling uitvoert, moet je meer organiseren. Stel dat je bijvoorbeeld een HR-assistent ontwikkelt die je medewerkers helpt om zelfstandig hun verlof aan te vragen. Dan moet je vooraf wel bepalen wie de aanvraag goedkeurt, welke gegevens de assistent mag gebruiken en hoe de aanvraag in het HR-systeem terechtkomt. 

Waarom? Omdat AI direct invloed heeft op je werkprocessen. Daarom moet je eerst het antwoord weten op bepaalde vragen. Welke activiteiten voert een medewerker uit? Welke taken kan AI overnemen? En waar is menselijke controle nog nodig?  

Onderzoek eerst het probleem 

In de praktijk zien we dat organisaties vaak beginnen met een tool of een idee voor een agent. Ze starten direct met bouwen. Daardoor komen ze tijdens de ontwikkeling pas. Tot ontdekking welke informatie ze nodig hebben. Of het blijkt dat medewerkers iets totaal anders nodig hebben dan vooraf werd gedacht.  

Zo ontwikkelden we bijvoorbeeld een agent om foto’s in een beeldbank makkelijker te vinden. De agent werkte prima, maar werd zelden gebruikt. In gesprek met de communicatieafdeling bleek dat het zoeken naar foto’s niet zozeer het belangrijkste probleem was. Medewerkers wisten prima welke foto’s ze hadden en waar die stonden. De vraag was vooral: mogen we deze foto gebruiken en welke afspraken gelden er met de fotograaf? 

Dat verschil ontdek je door vooraf met gebruikers te praten. Je onderzoekt hoe ze werken, waar ze tegenaan lopen en wat ze nodig hebben. Vervolgens bepaal je of een agent daarbij helpt. Of dat een andere toepassing misschien beter past, zoals een simpele automatisering.  

Ook de omvang van de opdracht vraagt aandacht. Zodra gebruikers een eerste versie zien, ontstaan vaak nieuwe wensen. Kan de oplossing ook een e-mail versturen of iets aanpassen in een ander systeem? Door vooraf het doel en de grenzen vast te leggen, kun je beoordelen welke uitbreidingen zinvol zijn. 

Acht fases die helpen om de juiste keuzes te maken 

Het AI Solution Development Framework is ontwikkeld op basis van onderzoek door Adoptify en de Leiden University. Het bouwt voort op principes uit softwareontwikkeling en is bedoeld voor AI-oplossingen in low-code- en no-codeomgevingen. Daarmee kunnen technische en niet-technische betrokkenen samen de behoefte onderzoeken en keuzes vastleggen. De aanpak bestaat uit acht fases die we hieronder kort uitleggen. Ieder fase heeft zijn eigen vragen, templates en checklists. 

1. Bepaal de aanleiding en scope 

Je begint met wat je al weet. Waarom start je dit project? Wat verwacht je ervan? Wie is verantwoordelijk vanuit de organisatie? En zijn er al beperkingen bekend, bijvoorbeeld rond tijd, toegang of beschikbare informatie? Je hoeft nog niet alle antwoorden te hebben. Deze fase levert een eerste beschrijving van de opdracht op. Daarmee stem je verwachtingen af en bepaal je wat je verder moet onderzoeken. 

2. Onderzoek de behoefte en het werkproces 

Je spreekt met gebruikers en andere betrokkenen. Hoe voeren ze het werk nu uit? Welke stappen kosten tijd? Welke informatie gebruiken ze? En wanneer zouden zij de oplossing als een verbetering ervaren? Je beschrijft het huidige proces en hoe dat er straks uit moet zien. Ook beoordeel je of AI geschikt is en wat de gevolgen van fouten kunnen zijn. De uitkomst is een concrete behoefte, met eisen aan de oplossing en duidelijkheid over de benodigde menselijke controle. 

Plan een online kennismaking

Wil je meer weten over onze IT-adoptie, Copilot diensten of informatiebeheer aanpak? Dat kan. Plan een vrijblijvende kennismaking met onze een van onze experts.

30 minuten of een uur. Dat is aan jou.

3. Ontwerp de oplossing 

Vervolgens bepaal je hoe de oplossing moet werken. Wat zet hem in gang: een vraag, een geplande activiteit of een gebeurtenis in een systeem? Welke informatiebronnen zijn nodig? Welke acties moet de oplossing kunnen uitvoeren? Je beschrijft ook wat er gebeurt als informatie ontbreekt of een verzoek onduidelijk is. Wanneer moet een medewerker het overnemen? Deze fase levert een ontwerp op dat richting geeft aan de bouw en dat betrokkenen vooraf kunnen beoordelen. 

4. Bouw en controleer de onderdelen 

Nu ontwikkel je de oplossing volgens het afgesproken ontwerp. Je koppelt bronnen en systemen, richt acties in en controleert de toegangsrechten. Tijdens de bouw test je de onderdelen meteen. De checklist helpt om je belangrijke zaken mee te nemen. Denk aan governance en de afhandeling van fouten. Het resultaat is een werkende oplossing die klaar is om met volledige praktijksituaties te testen. 

5. Test de belangrijkste situaties 

Je test hoe de oplossing werkt in situaties die gebruikers straks tegenkomen. Moet hij vragen in het Nederlands en Engels beantwoorden? Dan controleer je beide talen. Moet hij een verzoek verwerken? Dan test je de hele route. Je legt vast wat er zou moeten gebeuren, wat daadwerkelijk gebeurt en welke problemen nog bestaan. Op basis daarvan besluit je of de oplossing klaar is voor gebruik of eerst aanpassing nodig heeft. 

6. Bereid het gebruik en de overdracht voor 

Voor de introductie controleer je of de oplossing én de organisatie klaar zijn. Zijn de benodigde bronnen en koppelingen beschikbaar? Is een eigenaar aangewezen? Weten betrokkenen wat de oplossing kan en waar de beperkingen liggen? Je legt vast wat je oplevert en welke aandachtspunten blijven bestaan. Daarmee bereid je een pilot, ingebruikname of overdracht voor. De eigenaar en gebruikers weten wat ze kunnen verwachten. 

7. Volg wat er in de praktijk gebeurt 

Tijdens het gebruik kunnen nieuwe vragen, fouten en verbeterwensen ontstaan. Je verzamelt die ervaringen en legt vast in welke situatie een probleem optreedt, wat de impact is en welke actie is genomen. Dat overzicht helpt je om gericht te verbeteren. Je kunt beoordelen welke aanpassingen nodig zijn en welke wensen verder onderzoek vragen. Zo houd je zicht op wat er na de oplevering gebeurt. 

8. Onderhoud en ontwikkel verder 

Een AI-oplossing vraagt ook na de introductie aandacht. Informatiebronnen veranderen, gebruikers krijgen nieuwe behoeften en het gebruikte platform wordt aangepast. Je houdt daarom bij wat je wijzigt en waarom. Bij kleine aanpassingen kun je binnen het bestaande ontwerp blijven. Krijgt de oplossing nieuwe taken, zoals het verwerken van verlof in plaats van alleen vragen beantwoorden? Dan ga je terug naar eerdere fases om de eisen, koppelingen en risico’s opnieuw te onderzoeken. 

Hoe uitgebreid moet je dit aanpakken? 

De omvang van het project bepaalt hoeveel je per fase uitwerkt. Een kleine toepassing vraagt minder voorbereiding dan een oplossing die meerdere afdelingen en systemen raakt. Je gebruikt de templates die relevant zijn en past ze aan je situatie aan. 

Het doel van het framework is dat betrokkenen begrijpen wat je maakt en welke keuzes zijn gemaakt. Dat helpt ook bij een overdracht. Als een collega het project overneemt, kan die zien welke bronnen worden gebruikt, wat is getest en welke beperkingen bekend zijn. 

De fases vormen bovendien geen eenmalige route. Tijdens het testen kun je ontdekken dat het ontwerp moet veranderen. Een nieuwe wens kan aanleiding zijn om opnieuw met gebruikers te spreken. Het framework helpt je bepalen welke vragen je dan opnieuw moet beantwoorden. 

Wat betekent AI voor het werk van jouw team? 

Wil je onderzoeken welke rol AI binnen jouw afdeling kan spelen? Begin dan met de activiteiten van het team. Waar besteden medewerkers veel tijd aan? Welke taken komen steeds terug? En welke beoordelingen moeten zij zelf blijven maken? Met de werkscan van Adoptify verken je hoe AI die activiteiten kan ondersteunen en wat dat betekent voor de manier waarop je werkt.  

Wil je het AI Solution Development Framework toepassen of heb je al een concrete vraag? Neem dan contact met ons op.  

Scroll naar boven